• Decrease font size
  • Reset font size to default
  • Increase font size
Новости од областа на канцерот
Гените ги откриваат наследните болести

Многу жени се прашуваат дали можат токму тие да добијат рак на дојка или рак на јајчник. До неодамна, на ова прашање никој не можеше да даде одговор, бидејќи болестите се откриваа во понапредната фаза. Но, денес постои генетско тестирање, кое може да покаже дали жената има предиспозиција за овие малигноми.

Со генетските (ДНК) анализи можат да се откријат наследните предиспозиции за одредени заболувања и, благодарение на ова тестирање, да се во право време и на прав начин започне со лекување. Генетските тестови се единствените анализи со кои може да се предвиди настанувањето на болестите, додека сите останати анализи се за откривање, т.е. за дијагностицирање на веќе настанатите заболувања. Генетските анализи се неопходни за најрана превенција, за најпрецизна дијагноза и за рано започнување на лекувањето.

Што открива генетската анализа?

Преку генетското тестирање може да се дознае дали некој има предиспозиција за рак на дојка, рак на јајчник, рак на панкреас.

Потоа, со генетското тестирање можат да се откријат мутациите кои доведуваат до склоност кон тромбоза и до спонтани абортуси.

Тестот открива и дали постои зголемен ризик за шеќерна болест (дијабет) и кардиоваскуларни заболувања, зголемен ризик за наследните форми на гојазност, наследната хемохроматоза (пореметен метаболизам на железото).

Како се изведува генетското тестирање?

ДНК анализа може да се направи од било кое ткиво (корен на влакно, брис, крв, амнионска течност...). За да се направи анализата не е потребна некоја посебна припрема како, на пример, да не се јаде пред тестирањето, да се биде во одреден период од менструалниот циклус, или да се биде на одредена возраст и друго.

Секоја од генетските анализи е доволно да ја направите само еднаш во животот, бидејќи се работи за ваша ДНК која е постојана и не се менува во текот на животот.

Наследна гојазност

Обезноста (прекумерна телесна тежина, гојазност) денес зафаќа епидемиски размери. Затоа откривањето на „генот за гојазност“е многу честа генетска анализа. Имено, некои форми на гојазност можат да бидат ендокринолошки (хормонални), па во тие случаи, за да се реши гојазноста треба да се консултираат лекарите -ендокринолози. Единствено ендокринолозите можат да го решат овој проблем со наследната гојазност.

Освен гените кои се одговорни за гојазноста, можат да се проверат и гените кои се одговорни за метаболизмот, посебно гените одговорни за метаболизмот на коските, што е многу битно за превенцијата на остеопорозата.

Воспалителни процеси

Постојат посебни тестирања кои можат да укажат на тоа дали нашиот организам е склон кон воспалителни процеси. Освен тоа, постои и уште една анализа, која е врзана за општата одбрамбена способност на организмот.

Организмот се брани од слободните радикали со помош на антиоксидансите. Но, промените во гените, кои се вклучени во метаболизмот на антиоксидансите, можат да доведат до намалена способност на организмот да ги отстранува слободните радикали. Тоа доведува до предвремено стареење, до срцеви заболувања, до хронични воспаленија...Ако ова пореметување се открие на време, антиоксидансите можат да се надокнадат со правилна исхрана.

Тромбоза

Откривањето на генетската предиспозиција за тромбоза е многу важно за луѓето кои, поради повреди или болести, мораат многу време да поминат во кревет.

Во ризичната група спаѓаат и жените кои користат хормонски контрацептивни таблети, поточно естроген, кој се наоѓа во контрацептивните таблети. Тие можат да го поттикнат развојот на тромбозата. Затоа, жените кои имат генетска предиспозиција за тромбоза мора да биде посебно внимателни при примената на оралните контрацептивни средства.

Стерилитет

Стерилитетот е честа појава, а еден од причините за стерилитетот може да биде и постоењето на микроделеција на Y (ипсилон) хромозомот. Доколку се утврди дека кај мажот постои микроделеција, тогаш нема потреба од други дополнителни анализи, туку се препорачува вештачко оплодување.

Пренатална дијагностика

Неодамна во сите светски медиуми оддекна веста за раѓањето на бебе без генетска предиспозиција за рак на дојка и рак на јајчник, а благодарение на направената преимплантациска дијагностика. Оваа анализа наскоро ќе биде достапна и во многу други земји во светот.

Можно е веќе во седмата недела од бременоста, со одредени методи, да се утврди дали плодот ја има мутацијата во BRCA1 и BRCA2 гените, која мутација може да доведе до развој на рак на дојка.

Исто така, може да се направи и анализа на плодовата вода (амнионска течност) и на хорионските ресички. Резултатите од тестирањето се добиваат за само еден ден, а од ист примерок можат да се направат повеќе различни анализи, па дури е можно и пренатално одредување на татковство.

Анализата на амнионската течност може да се направи и до 28-та недела од бременоста, што не е можно со класичните цитолошки методи.

 

Најчитани наслови