Голтник (фаринкс)

Голтникот (лат. pharynx) е составен дел на дигестивниот и респираторниот систем.

Тоа е простор над гркланот и хранопроводникот, а позади носната и усна празнина.Низ голтникот минува храната и воздухот. Тој од внатре е овлоѓен со слузника и е составен од поголем број мускули и мембрани.

Човечкиот голтник е диференциран на три дела:

• Горен (носен) дел - назофаринкс, кој преку парни отвори, наречени хоани комуницира со носот.
• Среден (устен) дел - орофаринкс, кој се наоѓа зад усната празнина и со неа комуницира преку голтниково стеснување.
• Долен дел - хипофаринкс, во кој оформениот залак, со помош на јазикот рефлексно се турка наназад и се голта, преминувајќи во хранопроводот. Притоа, отворот на гркланот се затвора со неговото капаче (епиглотис). Со тоа се спречува навлегување на храната во дишните патишта.

Функција на глотникот (фаринкс)

Голтникот има две функции т.е. учествува во процесот на исхраната и во процесот на дишењето. Поради својата двојна функција, во близина на голтикот се наоѓа капаче од сврзно ткиво т.н. епиглотис, кој при актот на голтањето го затвара душникот и на тој начин спречува да храната навлезе во дишните патишта. Кај луѓето, голтикот има важна улога и во вокацијата (оформување на гласот и говорот).

Орофаринкс

Орофаринксот е средниот (усен дел на голтникот), кој се наоѓа зад усната празнина и со неа комуницира преку голтниково стеснување.

Од анатомска гледна точка, орофаринксот се наоѓа меѓу мекото непце горе и хиоидната коска долу; тој е во континуитет со усната празнина напред и комуницира со назофаринксот горе и со супраглотичниот ларинкс и хипофаринксот долу.

Орофаринксот се дели на следниве места:

• Базата на јазикот, која ги вклучува фарингоепиглотичните набори и глосоепиглотичните набори.
• Тонзиларната регија.
• Мекото непце.
• Фарингеалните ѕидови (заден и латерален).

Рак на орофаринксот

Карциномот на орофаринксот не е често заболување. Во САД проценетиот број на нови случаи на фарингеален карцином, со вклучување на орофаринксот и хипофаринксот, кои годишно се дијагностицираат, изнесува 8.300 со 2.000 случаи на смрт.

Во светски рамки, карциномите на орофаринксот и хипофаринксот се претставени со 123.000 нови случаи годишно.

Орофарингеалниот карцином главно се јавува меѓу петтата и седмата деценија на животот и е 3 до 5 пати почест кај мажите во однос на жените.

Слично како и кај останатите карциноми на главата и на вратот, консумирањето алкохол и пушењето се најзначајните фактори на ризик за развивање на карциномот на орофаринксот.

Лимфната дренажа се остварува во регионите на лимфните јазли на вратот, означени како нивоа од I до V.

Утврдувањето на клиничкиот стадиум кај орофарингеалните карциноми ги вклучу ва клиничкиот преглед и магнетната резонанца и компјутеризираната томографија на регијата на главата и на вратот.

Традиционално, хирургијата и/или радиотерапијата се сметани како стандард во третманот на орофарингеалните карциноми; овие модалитети на третман често се комплицираат со субоптимално контролирање на локорегионалната болест и со значајни долготрајни функционални недостатоци.

Некои истражувачи, и покрај тоа што постојат специфични индикации за примарна хируршка ресекција, сепак сугерираат дека конкурентната примена на хемотерапија со повеќе цитостатици и радиотерапија претставува стандард во лекувањето на пациентите со напредната болест, при што хирургијата е резервирана за оние пациенти кај кои дефинитивниот неоперативен третман бил неуспешен.

Студиите со примена на агресивна и бескомпромисна радиотерапија, со конкурентна хемотерапија со повеќе агенси, покажале подобрување на преживувањето и на локорегионалната контрола. Овој тераписки пристап овозможува зачувување на органот и добри функционални резултати.

Ризикот за развивање на втор примарен тумор кај пациентите со тумор во горниот аеродигестивен тракт е проценет на 3% до 7% годишно. Токму поради ваквиот ризик, овие пациенти треба да бидат доживотно следени.

На овие пациенти треба да им се укаже дека продолжувањето на пушењето и консумирањето алкохол по завршувањето на третманот се тесно поврзани со развивање на втори примарни тумори во аеродигестивниот тракт.